غرب از رویا تا واقعیت (جلد 3) تکنولوژی و چالش های فرارو

منجی تکنولوژیکال

نیل پستمن

تکنولوژی ، محصول نگرشی است که وجود نظم و معنای تعالی بخش درآن انکار شده است . به همین دلیل ، کامپیوتر که امروزه در اداره جوامع انسانی نقش اساسی و عظیمی دارد، نه تنها می تواند پاسخ گوی معضل های جدی ما باشد ، بلکه در عمل سبب تشدید و تقویت ضعف های معرفتی و اخلاقی بشر شده است .  اختراع ماشین چاپ یک مثال برجسته است : دستگاه چاپ ، ایده مدرن فرد گرایی را گسترش داد ، ولی نگرش قرون وسطایی و یکپارچگی اجتماعی را از بین برد . چاپ ، نشر لدبی را رونق بخشید ولی شعر را صورت نخبه گرایانه و غیر متعارف بیان کرد .  ماشین چاپ سبب تحقق علم مدرن شد . ولی ماهیت شعور مذهبی را صرفا به انجام خرافات تغییر داد .

نیز حرفه های بسیاری هستند که کامپیوتر هم اکنون بر آنها تحمیل شده است . امروزه امور خصوصی مردم ، بیشتر در دسترس و تحت کنترل نهادهای قدرتمند قرار گرفته است .با استفاده از این تکنولوژی ، آنها راحت تر ردیابی و کنترل می شوند و آنها را به عنوان سوژه بیشتر بررسی می کنند .

5 نکته در باره تکنولوژی

نیل پستمن

موضوع بحث بنده، 5 نکته درباره تحولات فناوری است که دانستن آن ها ضروری است . اساس این نظرات، مطالعات و تحقیقات سیساله بنده است که تقدیم می گردد:

1-      همواره فناوری جدید به ازازی هرفایده و مزیتی که عرضه می دارد ، زیانی نیز به دنبال خواهد داشت . زیان یک پدیده ممکن است بیشتر از سود آن باشد. در بساری موارد خواهید دید که افراد کور کورانه در مورد شگفتی های رایانه اغراق کرده و از شمارش عیوب آن چشم پوشی می کنند  پس بهتر است بپرسیم که «تکنولوژی جید چه نمی تواند بکند؟ »

2-      همواره در تحولات تکنولوژیک یک طرف ذی نفع و طرف دیگر بازنده است که باید دید برندگان و بازندگان کدامند ؟

3-      در هر تکنولوژی به طور ثابت یک ایده محوریب وجود دارد . این ایده در بیشتر موارد از دید ما درو می مانند . کسانی که از کاربران پر طرفدار کامپیوتر به شمار می روند ،برای اطلاعات بیش از علم و حکمت و دانایی ارزش قایلند . و این نکته ای منفی برای چنین تکنولوژی ای خواهد بود .

4-      تغییرات تکنولوژیکی ، خاصیت تقویت کنندگی ندارند بلکه توازن اکولوژیکی را به هم می زنند.  به همین دلیل بود که کسانی اساسی ترین تاثیر را بر سیاست آمریکا دارند دارند که به دنبال ایجاد و تقویت گفتمان های سیاسی نبودند  بلکه به دنبال تبدیل تلویزیون به یک ماشین پول سازی بودند.

5-      تکنولوژی دوستدار اسطوره ای شدن است به همین دلیل باید دقت نمود تا پیش از آنکه به استخدام تکنولوژی در آییم ، آن را به خدمت خود در آوریم.

عصر دیجیتال و تاثیر آن بر دانش انسان

نوربرت بولتز

در شبکه جهانی اینترنت، اطلاعات و دانش مفید در یک همزیستی مسالمت آمیز با اطلاعات بی فایده و به درد نخور به سر می برند . رقابت میان منابع تامین کننده اطلاعات سبب می شود تا به آنچه از طریق رسانه های گوناگون به دست می آوریم ، اعتماد کنیم . بدین ترتیب هر چه تکنولوژی مورد استفاده رسانه ها پیشرفته تر و کامل تر باشد ، تجربه کردن ملموس جهان خطر ناک تر است . بدین ترتیب ، عده ای بر این عقیده اند ک واقعیت رسانه ای ، افیونی است که صاحبان قدرت در میان مردم جهان پخش می کنند. عمل گرایان نیز دست کاری در واقعیت ها را به عنوان گونه تازه ای از وضعیت عادی به رسمیت می شناسند.

تکنو پولی ؛ سیطره تکنولوژی بر فرهنگ

گفت و گو با نیل پستمن

تکنوپولی، نام اثری است از نیل پستمن . وی در این اثر ، با رد نظریه خنثی بودن تکنولوژی ، به تاثیر ها و پی آمدهای ورود و گسترش تکنولوژی در  عصر جدید پرداخته است . امروزه در آمریکا شاهد تسلیم شدن نهاد های اجتماعی در مقابل حاکمیت، استیلا و سیطره تکنولوژی هستیم. این حاکمیت به مثابه آیینی است که به پیشرفت و تعالی بشری و نوآوری های تکنولوژیکی ، به چشم یک موهبت می نگرد وبهشت در پرتو تسلیم هرچه بشتر در برابر تکنولوژی ، قابل تحقق است . باور و ایمان ما به تکنولوژی سبب سست شدن معنویات زندگی بشری شده است . اصولا تکنولوژی با نوع خاصی از عقلانیت همراه است که این عقلانیت با افت معنویات همراه است .

جبر تکنولوژیک و فاسفه آموزش:

نیل پستمن

  مهم ترین نکته این است که شیفتگی و علاقه ما به تکنولوژی ، ما را به اینکه آموزش با چه هدفی باید صورت گیرد ، گمراه کرده است . ما در امریکا آموزش فرزندان خود را با توسعه آنچه "تکنولوژی های آموزش " نامیده می شود بهبود می بخشیم .تکنولوژی چه هدفی را برای آموزش جوانان ارئه می دهد ؟ هیچ . در حقیقت باید همه  آموزش دهندگان را از این که پیش از مشخص کردن هدف آموزش ، در مورد پیشرفت های تکنیکی صحبت کنند ، باز می داشتم.

انسلان مدرن در جستجوی معنا

کارل گوستاو یونگ

انسانی که وی را مدرن می خوانیم ، به هیچ وجه انسان معتدلی نیست . او بیشتر مثل انسانی می ماند که روی قله ایستاده است و خود را کاملا جدا از جهان می داند و در جایی قرار داده که آینده بی پایان پیش روی اوست . انسان مدرن در تنهایی خود در مییابد که شیوه های زندگی سنتی ، برای او خسته کننده است.

انسان مدرن تمام اطمینان ماورایی خود را از دست داده است و به جای اطمینان به ان ، آرمانهایی نزیر امنیت مادی ، رفاه همگانی، و انسان گرایی را ایجاد کرده است .

 

از مدرنیسم تا پست مدرنیسم

جرمی ریفکین

همینک نمونه نخستین بشر جدید متولد شده است . برای چنین نسلی ، دسترسی به اطلاعات ، به منزله حیات و دسترسی نداشتن ، در حکم مرگ است . این عصر ، عصر پست مدرن نامیده می شود . این عصر در تضاد جدی با عصر مدرن است ، یعنی همان عصری که در آن روابط مالکیت خصوصی ، در عمل بر  هر جنبه از روابط اقتصادی و بر بخش بزرگی از تعغاملات اجتماعی اثر می گذاشت . در اصل تمایز اصلی این عصر با عصر مدرن ، در گسترش دامنه دسترسی آدمی به موازات افول مالکیت است

سه معضل بنیادی جامعه مدرن

سه معضل جاممعه مدرن عبارتست از:1- فرد گرایی:این نگرانی مطرح شده که افراد به همراه از دست دادن نظم وسلسله مراتب سنتی چیزهای مهم دیگری را هم از دست داده اندانسان ها دیگر درکی از اهداف عالی ندارند. واینکه خود را برای چیزی فداکنند برایشان بیمعناست.این بی هدفی با کوته نظری نیز ارتباط دارد.2-عقلانیت ابزاری:مقصود از عقلانیت ابزاری نوعی از عقلانیت است که ما آن را هنگام محاسبه بیشترین کارکد اقتصادی ابزارها برای به دست آوردن نتیجه ای خاص به کار می گیریم.کنار نهادن نظم های قدیم و سنتی تمرکز بر عقلانیت  ابزاری را وسعت بخشیده است.بررسی عقلانیت ابزاری در فضایی که تکنولوژی آن را احاطه کرده است مارا به پذیرش این عقیده وادار می کند که باید دنبال راه حل های تکنولوژیکی باشیم.3-استبداد مدرن:نهادها و ساختارهای جامعه صنعتی-تکنولوژیک انتخاب های ما را به شدت محدود می سازدو جوامع را نیز همچون افراد مجبور می کند برای عقلانیت ابزاری اهمیت قائل شوند.این امر ظهور خطر استبداد جدید را در شکل و شمایل مدرن آن میسر میکند استبدادی که آن را استبداد شفاف نامیده اند.

 

تمدن بشری و چالشهای اجتماعی پیش رو

سه خطر فراراه تمدن بشری عبارتند از:نابودی محیط زیست،فروپاشی اجتماعی و پایان ذخایر انرژی.هرجامعه ای به یک حداقل هم بستگی و ارتباط متقابل احتیاج دارد و تشکیل اجتماعات مستلزم وابستگی انسان ها ووجود حس مسئولیت پذیری در میان آن هاست.این نوع از حمایت و موجودیت بشری به طور فزاینده ای در حال رنگ باختن است.

 

گسترش تکنولوژی و افزایش فاصله دو دنیا

دربرابر پیشرفت تکنولوژی گروهی هستند که توجهی به آن ها نشده است واصولا در روند چنین پیشرفتی به حال خود واگذاشته شده اند.اینان طبقه اکثریت خاموش هستند که به راحتی توانایی درک تکنولوژی های در حال شکوفایی را ندارند وجود این گروه باعث تقسیم شدن دنیا به دو دنیای پیشرفته و دنیای بازمانده از پیشرفته شده است.. دنیای جدید روز به روز از حقایق دور می شود وبه دنیای مجازی نزدیک تر می شود.

 

اسلام، مسلمانان و تکنولوژی مدرن

مقصود از تکنولوژی های مدرن تکنولوژی هایی است که در عصر انقلاب صنعتی ودوره پس از آن در غرب شکل گرفته است واکنون در سراسر دنیا رواج دارد.این بحث دو بعد دارد:1- بعد مربوط به وضعیت واقعی موجود در دنیا2- بعد ناظر به آنچه ما معتقدیم باید موجود باشدالبته تا آنجا که به جهان اسلام مرتبط است.باید ابتدا به این نکته پرداخت که مشکلاتی که تکنولوژی مدرن برای مسلمانان به عنوان مردمی مرتبط با دین اسلام ایجاد می کند چه هستند و بر اساس آن آنچه را باید انجام داد و مسلمانان باید انجام دهند را صحبت کنیم.ساختار شهرهای سنتی  جوامع اسلامی از بزرگ ترین آثار هنری در تاریخ بشر بود هدف از این طراحی های بشری  ایجاد فضای بشری بود که درآن دین،تجارت ،تحصیل وزندگی همگی با هم تلفیق شو به صورت یک کل ادغام شده بودند .تکنولوژِ مدرن علاوه بر اینکه از عوامل ظریف معنوی تهی هستند واقعا ما را به سوی مرگ می کشاند.در جهان اسلام باید هرکاری میتوانیم انجام دهیم تا تولید سنتی اشیا به شبیوه هنرمندانه به کلی ار بین نرود.گام دوم تلاش برای الهام گرفتن از طراحی شهری سنتی اسلامی در طراحی شهرها و روستا های جدید است.

 

مدرنیته و رایحه باروت

اصطلاح مدرنیته تعریف های بسیاری دارد با این حال اجماع نظر بر این است که مدرنیته کاملا با تفکر روشنگری مرتبط است وسرچشمه این تفکر آن است که انسان حور هستی است. بر اساس این تفکر انسان در بررسی واقعیت ،مدیریت جامعه یا تشخیص درست از نادرست تنها به عقل خود نیازمند است.بر اساس این چارچوب علم،اساس تفکر و منبع معانی و ارزش هاست.تکنولوژِ نیز ابزار اساسی در تلاش برای تسخیر طبیعت و تکرار ساختار آن در راستای تحقق سعادت و منفعت انسان است.وعده مدرنیته غربی تاکید بر محوریت انسان در هستی بود ولی تحقق تاریخی آن ما را به سوی برداشتن گام های بی وقفه در مسیر مرگ انسان و البته طبیعت تشویق می کند

 

الزامات تکنولوژی

روح حاکم بر نشام های صنعتی منطق و باید و نبایدهای خودرا با قدرت و سرعت هرچه تمام تر بر جوامع تحمیل کرد وهمه چیز را به کلی تغییر داد.نوع زندگی ها ،مناظر وچشم انداز ها،تنها و تنها در عرض چند دهه تغییر یافت و به اشکال و درجاتی که تاکنون دیده نشده بود تبدیل شد و این تغییرات قبل از اختراع ماشین بخار هرگز قابل تصور نبود.

 

یک توسعه متفاوت

رشد اقتصادی همان توسعه است .دنیای ما محدود است ودر یک دنیای محدود نهایت رشد اقتصادی سیاست پوچی است که سرانجام به فاجعه خواهد انجامید .هر تکنولوژِ جدید،تغییرات در جامعه ایجاد می کند والبته همه این تغییرات دل خواهانه یا قابل پیش بینی نیستند.برای مردم تقریبا ناممکن است که تکنولوژی که قبلا گرفته اند از خود دور کنند حتی اگر بعد ها معلوم شود آثار منفی زیادی به دنبال دارد.

 

از توسعه گرایی تا محافظه کاری

انتقال تکنولوژِ به کشورهای در حال توسعه به شهرگرایی سریع و گسست اجتماعی می انجامید و اقتصاد دوگانه ای می آفرید که در آن اقلیت ثروتمند واکثریت تهی دست وجود داشت.در مقابل تکنولوژِ متناسب در مقیاس کوچک می توانست جوامع سنتی روستایی را حفظ وفواید توسعه را به طور گسترده تر توزیع کند این رویکرد در بسیاری از پروژه های موفق توسعه استفاده شده بود.

 

آینده تکنولوژی و نگرانی منتقدان

این متن در حقیقت ، گزارشی از گرد هم ایی منتقدان تکنواوژی است. در این گرد هم آیی مساول مهمی مطرح شد از جمله : کرک پاتریک اخطار میدهد که تکنولوژی های الکتریکی ،ژنتیکی  و وراثتی سبب تزلزل وآشفتگی در کره خاکی خواهد شد.هایس می گوید مفهوم توسعه و استفاده از تکنولوژی های ژنتیک حیات انسانی را حتما دچار تغییر وتحول خواهد ساخت.بوروس می گوید که کامپیوتر ها فن آوری مستعره ساز و استعمارگر است

/ 0 نظر / 10 بازدید